کد خبر : 95

در آستانه روز معلم؛

عوامل تربیتی و ضد تربیتی از نظر شهید مطهری

عوامل تربیتی و ضد تربیتی از نظر شهید مطهری

بوشهر ۲۴: دین، به نگرش فلسفی فرد به تعلیم و تربیت و به دنبال آن اهداف تربیتی جهت می دهد و فرهنگ دینی حاکم بر انسان در همه شئون زندگی او ریشه می دواند.

بوشهر ۲۴: دین، به نگرش فلسفی فرد به تعلیم و تربیت و به دنبال آن اهداف تربیتی جهت می دهد و فرهنگ دینی حاکم بر انسان در همه شئون زندگی او ریشه می دواند.

به گزارش بوشهر ۲۴؛ تعلیم و تربیت از دیر باز طی قرون و اعصار همواره مورد توجه عالمان، اندیشمندان و فیلسوفان بوده و بدین سان توانسته است افکار و اندیشه های بزرگ را به سوی خویش فرا خواند. دین، به نگرش فلسفی فرد به تعلیم و تربیت و به دنبال آن اهداف تربیتی  جهت می دهد و فرهنگ دینی حاکم بر انسان در همه شئون  زندگی او ریشه می دواند. تربیت دینی نشان دهنده راه وروشی است که در انتها به هدف زندگی منجر می شود.

روز دوازدهم اردیبهشت ماه سالروز شهادت بزرگ معلمی است که در طول زندگی با برکت خود با بهره گیری از دیدگاه اسلامی و نگاه عمیق به جامعه و آنچه که جامعه اسلامی بدان نیازمند است کوشید تا آثار مکتوب ارزشمندی را به جای گذارد. افکار و نوشته های ایشان در بسیاری از موارد تربیتی و اعتقادی به سوالات   متعددی که درسطح جامعه به وجود می آید پاسخ داده است.

امام خمینی (ره) :   خدمتی که مرحوم مطهری به نسل جوان و دیگران کرده است، کم کسی کرده است. آثاری که از او هست، بی استثناء، همه ی آثارش خوب است و من کس دیگری را سراغ ندارم که بتوانم بگویم: « بی استثناء آثارش خوب است» . ایشان بی استثناء آثارش خوب است، انسان ساز است، برای کشور خدمت کرده است. در آن حال خفقان خدمت های بزرگ کرده است این مرد عالیقدر.
 
آیت الله مصباح یزدی:   مقام علمی آیت الله مطهری به قدری بود که ظرفیت تغذیه فکری انقلاب عظیم اسلامی را داشت و از میان همه علمای بزگوار، هیچ یک مانند مطهری از عهده این کار بر نمی آمدند. هرچند امام (ره) دارای شاگردان زیادی بودند، اما تنها در مورد این استاد شهید فرمودند: « مطهری حاصل عمر من بود. »   بعد از گذشت سه دهه از شهادت ایشان هنوز جایگزینی برای آن بزرگوار نداریم.
 
توجه خاص شهید مطهری به تقوا، تزکیه نفس وخودسازی و سیر سلوک عرفانی
استاد مطهری علاوه بر آنکه در فلسفه آموزش وپرورش اسلامی   صاحب نظر بودند و یادداشت های بسیاری درمنابع اسلامی و غربی در حوزه تعلیم وتربیت داشتند و در تربیت شاگردان و تعلیم طلاب و دانشجویان از استادان نمونه کشور محسوب می شدند. ایشان از نظر تربیتی به مقوله تقوا، تزکیه نفس وخودسازی و سیر سلوک عرفانی توجه خاص داشتند، و معنویت گرایی از ویژگی های ممتاز ایشان محسوب می شد. به لحاظ تعلیمی نیز، روح علمی و جستجوگر استاد، وی را طالب علم و حقیقت کرده بود.
 
اهمیت وضرورت تربیت ازدیدگاه استاد مطهری
در تربیت اسلامی، هدف اساسی و غایی تربیت الهی شدن آدمی است. برای رسیدن به این اهداف، استعدادهای عالی انسان که در خلقت او قرار داده شده است باید رشد کند و فعلیت یابد.
از منظر شهید مطهری، تربیت عبارت است از پرورش دادن؛ یعنی استعدادهای درونی ای را که بالقوه در یک شیء موجود را   به فعلیت درآوردن و ایجاد تعادل و هماهنگی میان آنها تا از این راه متربی به حد اعلای کمال (خود) برسد.
 
بنابراین تربیت انسان از منظر شهید مطهری، اهتمام به پرورش فکر واندیشه آدمیان است؛ پرورش استعدادهای نهفته در وجود او که آموزش صحیح فضائل اخلاقی و ملکات نفسانی را در وجود انسان شکل می دهد به صورتی که روح او به آنها عادت می کند، زیرا انسانی که به روش اسلامی تعلیم می بیند و تربیت می شود باید موجودی اخلاقی از کار در آید.
 
* یازده عامل تربیتی از نگاه معلم نمونه استاد شهید مطهری
 
تقویت اراده، عبادت، محبت، تقویت حس حقیقت جویی، مراقبه و محاسبه، تفکر، محبت اولیاء، ازدواج، جهاد، کار و معاشرت با صالحان.
 
* شش عامل بد تربیتی از نگاه اسلامی استاد شهید مرتضی مطهری:
 
۱-قیود بیجای اجتماعی   که مزاحم تجلی استعدادها   و غرایز انسانی می شود و در نهایت موجب سرکوبی غرایز می شود.
 
۲-تربیت های   مبنی بر ترس و وحشت بی منطق، خصوصا در دوره کودکی. مثلا ترساندن کودک از چیزی بدون آنکه طفل بتواند منطقا آن را درک کند.   به عقیده استاد این گونه ترس ها اشباحی از وحشت در روح طفل بوجود می آورد.
 
۳-ناز پروردگی، که روح را پر توقع   ودر مقابله با حوادث ناتوان   ودر نتیجه مایوس و بدبین   وغیر متکی به نفس بار می آورد.
 
۴-بیکاری
 
۵-کار بیش از ظرفیت جسمی وروحی
 
۶- برخورد با حوادث هیجان آور   ومتاثر کننده یا محرک شهوت به وسیله رادیو و تلویزیون و روزنامه که   استاد معتقد است که آدم را آرام نمی گذارد ونتیجه این نوع هیجانات کم حوصلگی، تند خویی، عصبانیت، پیری زودرس   و بیماری های عصبی می شود.
 
منزلت معلمی یعنی تأثیرگذاری در روند تاریخی و مرزبندی فرهنگیِ یک ملت
  آموزش و پرورش سنگ بنای آینده کشور است. اگر مشکلاتی در زمینه های اخلاقی و رفتاری، علمی، اعتماد به نفسِ ملی و عمومی و در زمینه های گوناگون دیگر در سطح جامعه پدیدار گردد، در ریشه کاویِ آن معضلات   در نهایت به آموزش و پرورش می رسیم. اگرچه آموزش و پرورش از مراکز دیربازده است، اما بازده آموزش و پرورش یک بازده حیاتی، تعیین کننده و ماندگار است. زیرا اگر آموزش و پرورش در یک کشور ارتقاء پیدا کند و اصلاح شود، در اقتصاد، سلامت و بهداشت، محیط زیست، مرگ و میر، باروری، زیبایی و هنر،   در رفتارهای گوناگون مردم در سطح جامعه با یکدیگر، و فراتر از همه ی اینها، در دین، فلسفه و اخلاق تأثیر خواهد گذاشت.
 
« آن چیزی که امروز بیش از همه باید در آموزش و پرورش به آن توجه شود، اعتقاد اسلامی و عمل اسلامی است که باید در دانش آموزان احیاء گردد. این بدان معناست که اگر کودکی از یک خانواده بی اعتقاد و بی مبالات نسبت به عمل و اعتقاد اسلامی به مدرسه می آید و وارد محیط تحت تصرف و تسلط آموزش و پرورش می شود؛ یا کودکی از یک خانواده ای می آید که آنها اعتقاد و مبالاتشان هم نسبت به افکار و عمل اسلامی بد نیست، اما به خاطر بی سوادی و کمبودهای فکری و روانی والدین، توانایی اثرگذاری روی طفل را ندارند، باید در محیط تعلیم و تربیت مدرسه آن خلأها جبران شود؛ یعنی این کودک، هم علماً، هم عملاً، هم اعتقاداً، به یک آدم متدین تبدیل شود. » (بیانات رهبر معظم انقلاب در جع مسئولان آموزش و پرورش ۲۵/۱۰/۱۳۷۰)
 
فرزندان وقتی وارد محیط جدید و تاثیرگذاری به نام مدرسه می شوند، این مکان تربیتی است که بسیاری از تحولات فکری و اخلاقی و دینی او را شکل خواهد داد و هیچ تحولی؛ چه مثبت، چه منفی در جامعه صورت نمی گیرد، مگر این که معلم و دستگاه تعلیم و تربیت در آن نقش اساسی دارد. اگر در یک جامعه، آموزش و پرورش فعال، پُرنشاط، متعهد، دارای احساس مسؤولیت، مبتکر، عالم و پُرانگیزه داشته باشد، بدون شک در سطح کشور تأثیر بنیانی خواهد گذاشت.
 
من معتقدم تغذیه روی تربیت آینده ی افراد اثرگذار است و ثابت هم کرده ام
 
" استاد مجید ابهری" ؛ متخصص علوم رفتاری در خصوص اهمیت تغذیه در تربیت فرزندان می گوید: « پنج سال سرپرست مرکز جمع آوری و نگه داری دختران فراری بودم. با دخترانی که به آنجا می آوردند خودم صحبت می کردم. ۸۹ درصد از آن ها پدر و مادرشان در پولی که به خانه می آوردند دقت نداشتند. از همه ی اقشار هم بودند. اگر کارگر بود، از وقتش می دزدید؛ اگر معلم بود، به جای سه ساعت، دو ساعت درس می داد؛ اگر کاسب بود، کم فروشی می کرد. پدر و مادر آن ها به پولی که به خانه می آوردند دقت نمی کردند. ب چه از زمانی که نطفه اش منعقد می شود، تربیتش آغاز می گردد؛ یعنی غذایی که مادر می خورد و پولی که پدر به خانه می آورد، روی تربیت او تأثیر دارد. » / فرهنگ نیوز

ارسال نظر